عوامل شیمیایی در بیماری ها: امروزه بسیاری از شغل ها صنعتی شده و افراد بسیار زیادی در سراسر جهان، در کارخانجات مختلف مشغول به کارند. یکی از مواد اولیه ای نیز که در صنایع بسیاری از آن استفاده می شود و ممکن است برای سلامتی افراد خطرناک باشد، پلاستیک و پلیمر است. این دو ماده پرکاربرد و مواد اولیه دیگر در تولید، که می توانند به دلایل خاصی موجب بروز بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی در افراد شوند. این موضوع یکی از نگرانی های امروزه افراد در کارخانجات است که کار را برای این افراد سخت تر می کند. شناخت دلایل و بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی می تواند به ما کمک کند تا بتوانیم از خودمان یا عزیزانمان که این شغل ها را دارند محافظت کنیم. در ادامه این مقاله در سایت ایران کایسا قصد داریم تا شما را با این عوامل و راه های جلوگیری از بروز بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی، آشنا کنیم.

 

بیماری های شیمیایی

به بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی ایجاد شوند، بیماری های شیمیایی گفته می شود. عوامل شیمیایی محیط کار مثل مواد اولیه، مواد خام، مواد واسطه یا فرآورده های اصلی که در صنعت به کار گرفته می شوند می توانند باعث بیماری های مختلف شوند. این عوامل در شکل های مختلفی وجود دارند و می توانند روی بدن انسان تاثیر گذار باشند. نکته دیگر درباره این بیماری ها این است که اغلب واگیر دار هستند و از طریق تماس، از شخصی به شخص دیگری منتقل می شوند. در ادامه به بررسی انواع مختلف انتشار این نوع بیماری ها اشاره خواهیم کرد.

 

انواع عوامل شیمیایی در بیماری ها

بیماری های شیمیایی به دو نوع ممکن است وارد بدن شما شوند و سیستم دفاعی بدن شما را از بین ببرند.

ابتلا به دلیل انتقال بیماری

همانطور که در بالا ذکر شد، این بیماری ممکن است که به دلیل شیوع از طریق افراد مختلف وارد سیستم بدن شما بشود. یکی از راه های ورود این بیماری از طریق فرد مریض است.

آلاینده های فیزیکی مختلف

آلاینده های فیزیکی یکی دیگر از عوامل شیمیایی در بیماری ها هستند که در وحله اول باید مواظب این عوامل باشیم. آلاینده های فیزیکی نیز به دو دسته «گاز ها و بخارات» و «گرد و غبار» تقسیم می شوند. این دو راه ورود عوامل شیمیایی به بدن هستند که باعث می شوند تا فرد به انواع مختلف مریضی های شیمیایی مبتلا شود که در بخش بعد به این بیماری ها می پردازیم.

 

بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی در صنعت

عوامل شیمیایی که در کارخانجات مختلف می تواند باعث اثرات مختلفی روی بدن انسان بگذارد که در ادامه به بررسی برخی از آنها می پردازیم.

اثرات مزمن

بیماری های مزمن دسته ای از بیماری ها هستند که در اثر تماس طولانی مدت با یک ماده شیمیایی، به وجود می آیند. علائم این نوع بیماری ها معمولا با قطع تماس از بین نمی رود. آسم و سرطان، نمونه هایی از این نوع بیماری ها هستند که توسط عوامل شیمیایی در صنعت به وجود می آیند.

اثرات حاد

این نوع بیماری ها یا اثرات، بالافاصله پس از تماس مواد شیمیایی با فرد، در بدن مشاهده می شوند و اغلب حاصل قرار گرفتن در معرض مقدار زیاد مواد شیمیایی حتی در بازه زمانی کوتاه اتفاق می افتد. بسیاری از اوقات، علائم پس از برطرف شدن علت، فروکش می کند ولی آسیب های دائمی یا حتی مرگ نیز ممکن است بر اثر یک تماس ساده رخ دهد. سرگیجه های ناگهانی، تحریک پوستی یا تحریک گلو برخی از این نوع اثرات بر روی افراد هستند.

نکته ای که باید به آن دقت داشته باشید این است که گاهی ممکن است این اثرات حاد، در طولانی مدت و بعد از چندین سال باعث بروز بیماری های خاصی شوند. به طور کل در این نوع صنایع شما باید خیلی مراقب سلامتی خود باشید و تمام اقدامات امنیتی را رعایت کنید تا از عوامل شیمیایی در بیماری ها به طور جدی جلوگیری کنید.

عوامل شیمیایی در بیماری هاراه های قرار گرفتن در معرض عوامل مواد شیمیایی

  1. هوا و استنشاق
  2. تماس با پوست و چشم
  3. غذا، آب یا بلعیدن

در ادامه به توضیح  موارد راه های قرار گرفتن در معرض عوامل مواد شیمیایی و به دلیل بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی خواهیم پرداخت.

هوا و استنشاق

ما روزانه بیش از 20 هزار بار نفس می کشیم که تعداد آن در نوزادان و کودکان نیز بیشتر است. هنگامی که در صنایع مختلف و در کارهای تولید مشغول به کار هستیم؛ در 95 درصد مواقع بهتر است که از ماسک های مخصوص استفاده کرده و مانع از ورود هر نوع آلاینده به ریه های خود شویم و خودمان را سالم نگه داریم.

تماس با پوست و چشم

مواد شیمیایی محتلف همچنین می توانند از طریق تماس با پوست یا چشم شما نیز وارد سیستم بدن شما بشوند و تاثیرات خود را بگذارند. برای همین است که در کارخانه ها و صنایعی که کار با این مواد بیشتر است یا درصد ابتلا بالا رفته، استفاده از لباس های مخصوص به یکی از مهمترین نکات و قوانین در کارخانه های مختلف تبدیل شده است.

غذا، آب یا بلعیدن

بسیاری از مواد شیمیایی ممکن است وارد منابع غذایی یا منابع آب راه یابند. برای همین یکی دیگر از نکاتی که به آن توجه بسیار می شود، عدم خوردن هر نوع غذا یا خوراکی و ننوشیدن هر گونه نوشیدنی در نزدیک مواد شیمیایی است. زیرا ممکن است که آب یا غذا را آلوده کرده باشد که ای می تواند باعث بروز مشکلات زیاد در بدن ما شود.

 

 عوامل تاثیر گذار در عوارض مواد شیمیایی در بدن

 

نوع ماده شیمیایی
مقداری که که فرد در معرض آن است
چه زمانی و به چه اندازه در معرض مواد شیمیایی بودن
روش قرار گرفتن در معرض آن
سن و وضعیت جسمانی سلامتی شما

 

عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار

اگر شما نیز در یک کارخانه یا شرکت صنعتی یا هر جای دیگر مشغول به کار هستید و با خواندن این مقاله تا اینجا برای سلامتی خود نگران شدید؛ این بخش و بخش بعدی از مقاله که در مورد امنیت در محیط کار است را حتما مطالعه کرده تا از مبتلا شدن به بیماری های شغلی ناشی از عوامل شیمیایی در حین فعالیت جلوگیری کنید.

 

همه شرکت ها، کارخانه ها یا هر جای دیگری که افراد ممکن است در هنگام کار در آن در معرض مواد شیمیایی قرار بگیرند، باید به چند چیز عمل کنند.

لوزی آتش (لوزی خطر)لوزی آتش

اولین نکته مهم که باید به آن دقت شود، لوزی آتش  است که در تصویر بالا می بینید. لوزی خطر روی همه محفظه های حاوی مواد شیمیایی وجود دارد که درصد خطر ماده شیمیایی را نشان می دهد که شما بهتر است آن را بشناسید و با آن آشنا باشید. بخش قرمز لوزی در بالا قابلیت اشتعال و حریق، بخش آبی در چپ نشان دهنده خطرات بهداشتی، بخش زرد در راست واکنش پذیری و انفجار و بخش سفید در پایین نیز علامت خطرات خاص است.

 

لوزی آتش به نفل از ویکی پدیا:

 

لوزی آتش استانداردی است که سازمان کشوری پیشگیری آتشسوزی آمریکا (NFPA) پدیدآورده‌است. این استاندارد را که با نماد «لوزی آتش» نمایانده‌اند کارمندان آتش‌نشانی برای شناخت آسان و بی‌درنگ خطرهایی که ماده‌های دوروبرشان دارند؛ به کار می‌برند. این نشان به شکل روبه رو است و هر چهارگوش رنگی درون آن معنای ویژه‌ای دارد.

 

سه بخش اول (لوزی های قرمز، آبی و زرد) هر کدام از 0 تا 4 درجه هستند و از حداقل تا حداکثر را نشان می دهد. در لوزی چهارم نیز عباراتی از قبیل BIO، ALK، PIO، ACID، W یا غیره را می نویسند که هر کدام نشان دهنده خطرات خاص است و در صورت خالی بودن، خطر خاصی ندارد.

شما باید قبل از شروع به کار در کارخانه ها، با این لوزی به طور کامل آشنا شوید و معنای و مفهوم هر عدد یا عبارت را بشناسید و در کار به آن دقت کنید.

علائم مختلف در کارخانه

شما همچنین باید علائم مختلف که باید در کارخانه ها نصب شود را بشناسید و به آن ها نیز دقت کنید تا بتوانید از بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی و از آسیب رسیدن به سلامتی تان جلوگیری کنید. این علائم عبارت اند از:

دایره قرمز تو خالی با خطی در وسط: این دایره و خط وسطش نشانه ممنوعیت است. مثل علامت سیگار ممنوع یا علامت آب غیر آشامیدنی (آب ننوشید)

مثلث زرد رنگ: این علامت برای هشدار استفاده می شود. برای مثال علامت های خطر برق گرفتگی یا خطر مرگ

دایره آبی: اعمال اجباری مثل نیاز به کار با دستکش یا ضرورت استفاده از ماسک

مربع سبز: این علامت نشان دهنده شرایط ایمن است مثل بهداری، خروج اضطراری

مربع قرمز: این علامت نیز علامت آخر است که شما باید با آن آشنا شود و علامت تجهیزات حریق آتش است. برای معلوم کردن شیر های آب یا نردبان ها این شکل علامت ها را می گذارند.

در ویدیوی ذیل علائم مختلف در سالن تولید کارخانه نمایش داده شده است.

اقدامات احتیاطی برای جلوگیری از خطرات ناشی از مواد شیمیایی

تا اینجا درباره مواد شیمیایی مختلف، خطرات، راه های در معرض خطر قرار گرفتن و علائم امنیتی شناخت مواد شیمیایی آشنا شده اید. در این بخش قصد داریم درباره چند کار صحبت کنیم که باعث می شود تا شما بتوانید از مریض شدن پیشگیری کنید و جلوی این نوع بیماری های شیمیایی را بگیرید.

  1. رعایت دستورالعمل ها، توصیه ها و نکات بهداشتی
  2. بررسی امکان استفاده از مواد ایمن تر
  3. تمیز و مرتب نگه داشتن محل کار و نگهداری مواد شیمیایی
  4. دور نگه داشتن مواد فرار یا قابل اشتعال از میز کار
  5. استفاده از اقدامات کنترلی مانند تهویه برای جلوگیری از بیماری از راه تنفس و چک کردن سلامت دستگاه های تهویه
  6. استفاده از ماسک های تنفسی یا لباس های خاص در مواقع ضروری و تمیز نگه داشتن آنها
  7. خودداری از خوردن خوراکی یا استعمال دخانیات در مکان هایی که مواد شیمیایی وجود دارند.
  8. پرهیز از استفاده بیش از حد و غیر ضروری از مواد شیمیایی
  9. پارچه های کهنه و آغشته به مواد شیمیایی را جمع آوری کرده، بشورید یا دور بیاندازید.
  10. جلوگیری از هر گونه تماس پوستی با هر نوع ماده شیمیایی
  11. عدم استفاده از مواد شیمیایی مانند تینر یا بنزین برای تمیز کردن رنگ ها و آلودگی های روی پوست
  12. عدم انجام فعالیت هایی مانند حرارت دهی یا جوشکاری و … در محل حاوی کلر زیرا ممکن است یک گاز بسیار سمی منتشر شود.
  13. عدم بردن لباس برای شستن به خانه، ممکن است خانواده شما در معرض آلودگی ها قرار بگیرند.

 

امیدواریم که توانسته باشیم به واسطه این مقاله در وب سایت ایران کایسا به شما کمک کرده باشیم تا بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی، انواع آن، روش های مختلف و دلایل ابتلا به بیماری های شغلی ناشی از عوامل شیمیایی مختلف و روش های جلوگیری از این اتفاق را به شما آموزش داده باشیم و اطلاعات شما را بیشتر کرده باشیم.

 

 

سوالات متداول

برای جلوگیری از خطرات ناشی از مواد شیمیایی چه اقداماتی لازم است؟

رعایت دستورالعمل ها، توصیه ها و نکات بهداشتی_ بررسی امکان استفاده از مواد ایمن تر_ پرهیز از استفاده بیش از حد و غیر ضروری از مواد شیمیایی و غیره
راه های قرار گرفتن در معرض عوامل مواد شیمیایی چیست؟

هوا و استنشاق_ تماس با پوست و چشم _ غذا، آب یا بلعیدن